تابعیت، تعلق حقوقی و معنوی شخص به یك دولت است. شخصی كه تبعه یك كشور باشد، از حقوق و تكالیفی برخوردار می شود اما وضعیت ثبت ولادت و تابعیت کودکی که در خارج از کشور متولد می شود چگونه است؟

در تابعیت، رابطه فرد با دولت، رابطه‌ای حقوقی، معنوی و دارای ماهیت سیاسی است.
وجود علقه تابعیت میان فرد و دولت سبب می‌شود كه فرد در همه كشورهای بیگانه از حمایت سیاسی دولت متبوع خود بهره‌مند شود.
مطابق قوانین موجود، این اشخاص تبعه ایران محسوب می‌شوند.
تمامی ساکنان ایران به استثنای اشخاصی كه تبعیت خارجی آنها مسلم باشد. در این زمینه باید گفت که تبعیت خارجی كسانی مسلم است كه مدارك تابعیت آنها مورد اعتراض دولت ایران نباشد.
کسانی كه پدر آنها ایرانی است؛ اعم از اینكه در ایران یا در خارج متولد شده باشند؛ كسانی كه در ایران متولد شده و پدر و مادر آنها غیر معلوم باشند و کسانی كه در ایران از پدر و مادر خارجی كه یكی از آنها در ایران متولد شده است، به وجود آمده‌اند، تبعه ایران محسوب می‌‌شوند.
همچنین کسانی كه در ایران از پدری كه تبعه خارجه است، به وجود آمده و بلافاصله پس از رسیدن به 18 سال تمام، لااقل یك سال دیگر در ایران اقامت كرده باشند؛ تبعه ایران محسوب می‌شوند. در غیر این صورت قبول شدن آنها به تابعیت ایران بر طبق مقرراتی است كه مطابق قانون برای تحصیلات تابعیت ایران مقرر است.
هر زن تبعه خارجی كه شوهر ایرانی اختیار كند و هر تبعه خارجی كه تابعیت ایران را تحصیل كرده باشد نیز جزو اتباع ایران هستند.
داشتن 18 سال تمام یا بیشتر، سكونت در ایران به مدت 5 سال اعم از متوالی یا متناوب، فراری نبودن از خدمت نظام، نداشتن محكومیت كیفری به ارتكاب جنحه یا جنایت غیر سیاسی، داشتن اهلیت استیفا (اجرای حق) و مكنت كافی یا داشتن شغلی كه بتواند هزینه زندگی را تامین كند، از شرایط تحصیل تابعیت ایران است.

تابعیت کودک متولد شده در خارج از کشور

تابعیت کودکی که در خارج از کشور متولد می‌شود چیست؟ برابر بند 2 ماده 976 قانون مدنی، اطفالی که پدر آنها ایرانی است اعم از اینکه در ایران یا خارجه متولد شده باشند، ایرانی محسوب می‌شوند.
بر اساس ماده 12 قانون ثبت احوال، ولادت اطفال ایرانیان مقیم خارج از کشور باید به مأمور کنسولی ایران در محل اقامت و اگر نباشد به نزدیکترین مأمور کنسولی یا به سازمان ثبت احوال کشور اعلام شود.
مهلت اعلام ولادت 15 روز از تاریخ ولادت طفل است، روز ولادت و تعطیل رسمی بعد از آخرین روز مهلت به حساب نمی‌آید و در صورتی که ولادت در اثنای سفر زمینی یا هوایی یا دریایی رخ دهد مهلت اعلام آن از تاریخ رسیدن به مقصد محسوب می‌شود .
پدر، جد پدری با ارایه شناسنامه و مادر در صورتی که ازدواج او قانوناً به ثبت رسیده باشد (توسط دفاتر ازدواج در داخل کشور یا نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور، می‌توانند با مراجعه به نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور یا ادارات ثبت احوال نسبت به اعلام ولادت و اخذ شناسنامه نوزاد اقدام کنند. نکته‌ای که باید مورد تاکید قرار گیرد، این است که در صورتی که ازدواج پدر و مادر به ثبت نرسیده باشد، حضور والدین الزامی است. همچنین سرپرست قانونی (وصی یا قیم یا امین) برای افراد صغیر و محجور با ارایه مدارک مستند که سمت او احراز شده باشد، می‌تواند با مراجعه به نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور یا ادارات ثبت احوال نسبت به اعلام ولادت و اخذ شناسنامه نوزاد اقدام کند.
برای اخذ شناسنامه باید به کجا مراجعه کرد؟
برای اخذ شناسنامه اطفال متولد شده در خارج از کشور، در تهران می‌توان به اداره کل ثبت احوال امور خارجه و در سایر استان‌ها می‌توان به اداره ثبت احوال شهرستان مرکز استان مراجعه کرد. همچنین افراد متقاضی برای این اقدام، در خارج از کشور می‌توانند به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در محل اقامت یا نزدیکترین کنسولگری مراجعه کرد.

چه مدارکی مورد نیاز است؟

برای اخذ شناسنامه اطفال متولد شده در خارج از کشور، اصل شناسنامه‌های پدر و مادر و اصل گواهی ولادت خارجی که به تأیید نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در کشور محل تولد نوزاد رسیده باشد، مورد نیاز است. البته پس از صدور شناسنامه اصل گواهی ولادت خارجی مسترد خواهد شد.
برای پرداخت هزینه طبق تعرفه جاری و چنانچه تنظیم سند و صدور شناسنامه در نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران انجام شود، طبق تعرفه نمایندگی اقدام خواهد شد.